afwachten of actie ondernemen bij autisme

Beklemek mi, yoksa harekete geçmek mi?

Otizm spektrum bozukluğu (ASD) gibi bazı gelişimsel bozukluklar çok küçük yaşlarda ortaya çıkabilir. Bu nedenle, özellikle çocuklar henüz küçükken, gelişimleriyle ilgili endişelerinize dikkat etmek önemlidir. Küçük çocuklar için, nispeten hafif bir destek bile gelişimleri üzerinde olumlu bir etki yaratmak için genellikle yeterlidir. 

Gelişimsel bir sorun mu yoksa değil mi?

Çoğu çocuğun belirli şeyleri yapabileceği ortalama yaşlar vardır (bakınız: çocukların genel gelişimi). Aynı zamanda, her çocuk benzersizdir ve her çocuk kendi hızında gelişir. Bu nedenle, gelişimsel sorunların kendiliğinden çözülüp çözülmeyeceğini veya gelişimi hızlandırmak için yardıma ihtiyaç duyulup duyulmadığını belirlemek bazen zordur.

Ebeveynler ve uzmanlar genellikle bekleyip görmeyi tercih ederler. Bu uygun olabilir, çünkü çocuklar gerçekten de gelişimlerinde ani bir sıçrama yaşayabilirler. Bu durumda, sorunlar geçici olur. Ancak bazen, bekleyerek değerli zaman istemeden kaybedilir ve sorunlar artar. Oysa küçük çocuklar için, nispeten hafif bir destek genellikle gelişimlerini olumlu yönde etkilemek için yeterlidir.

Neden erken harekete geçmelisiniz?

Çocuğunuzun gelişiminde sorunların ilk belirtilerinde harekete geçmenin önemli olmasının üç temel nedeni vardır:

  • Küçük çocuklar hızlı öğrenir
    Küçük çocukların beyinleri (özellikle 3 yaşın altındakiler) daha büyük çocukların veya yetişkinlerin beyinlerinden daha esnektir. Bu nedenle küçük çocuklar yeni becerileri daha kolay öğrenirler.
  • Gelişim alanları yakından birbirine bağlıdır
    Yaşamın ilk dört yılında çocuklar aynı anda birçok alanda hızla gelişirler. Motor, duygusal, bilişsel, sosyal, dil ve konuşma becerileri geliştirirler. Bu gelişim alanları birbirleriyle yakından bağlantılıdır. Bir alandaki yeni beceriler, başka bir alandaki gelişimi de etkileyebilir. Örneğin, yürümeyi öğrenmek motor bir dönüm noktasıdır, ancak bilişsel gelişimi de destekleyebilir. Çocuğunuz daha hareketli hale geldikçe, dünyası genişler ve daha fazla keşfetme ve öğrenme olanağı bulur. Tersine, bir gelişim alanındaki zorluklar diğer alanları da olumsuz etkileyebilir.

    Örnek
    Eğer yürümeye başlayan çocuğunuz emeklemekte veya nesneleri kavramakta zorlanıyorsa, dünyayı kolaylıkla hareket eden bir çocuktan farklı şekilde deneyimler. Bu durum, anlama (bilişsel) gelişimini de doğrudan etkiler. Çünkü çocuklar hareket ederek ve nesneleri kavrayarak, örneğin sert ve yumuşak veya sıcak ve soğuk arasındaki farkı öğrenirler. Şekilleri, yapıları ve nesnelerin nasıl hissettirdiğini öğrenirler. Çocuklar nesnelere dokunduğunda, ebeveynler genellikle onlara ne olduğunu söylerler: "Bu ısıtıcı. Sıcak." Veya: "Vay canına, şu yastık ne kadar güzel ve yumuşak, değil mi?". Çocuğunuz daha az keşfediyorsa, ebeveyn olarak sizin de yeni şeylere isim vermeniz için daha az nedeniniz olur. Bu nedenle, motor 'problemi' çocuğun dünyayı anlamasını ve dil gelişimini de etkileyebilir.
  • Siz ve çocuğunuz birbirinizi etkiliyorsunuz
    Çocuklar aile içindeki gerilimlere hassas bir şekilde tepki verebilirler. Ek olarak, çocuktaki gelişimsel problemler ebeveynler için belirsizlik ve gerilim yaratabilir. Bu durumda, ebeveynler çocuklarıyla etkileşimlerinde güçsüz hissedebilirler. Bu şekilde, ebeveyn ve çocuk arasındaki ilişkide sorunlar ortaya çıkabilir veya güçlendirilebilir.

Çocuğunuzda (şüpheli) otizm varsa ne gibi adımlar atılabilir?

Dolayısıyla, çocuğunuzun diğer çocuklardan farklı geliştiğini düşünüyorsanız ve/veya çocuğunuzun otizmli olabileceğinden şüpheleniyorsanız harekete geçmek önemli olabilir. Bir sonraki adımda ne yapacağınıza karar vermenize yardımcı olması için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:

deel: